“Nhà báo chân chính thì thời đại nào cũng gặp nguy hiểm”

By Lê Thị Hiệu

Trong những ngày tháng 6 này, khi những trận cầu nóng bỏng của mùa EURO 2016 đang khởi tranh, chúng tôi đã gặp và trò chuyện với nhà văn, dịch giả, nhà báo Hiệu Constant, người đã có thời gian sống và làm việc gần 20 năm trên đất Pháp; một trong những cầu nối giữa văn hóa Pháp và Việt. Chị đã dành thời gian trả lời phỏng vấn của TTXVN xung quanh chủ đề báo chí và ngày 21/6.

More...

Chuyện “bóng banh” với nhà văn Hiệu Constant

By Lê Thị Hiệu

- Phải thừa nhận rằng Pháp đang đứng trước một tình thế khá nhạy cảm. Tình trạng khẩn cấp vẫn đang được áp dụng để đối mặt với nạn khủng bố, và vấn đề chống khủng bố theo tôi đã trở thành toàn cầu. Kể từ khi Pháp thành lập nhà nước Dân chủ, lãnh đạo quốc gia này không dễ. Bởi một mặt, nước Pháp nổi tiếng là tiên phong trong nhiều lĩnh vực khoa học văn hóa nghệ thuật, nhưng thực tế cho thấy vẫn còn rất nhiều người khá bảo thủ, tức họ cứ muốn gắn bó sâu sắc với truyền thống, ít chịu cởi mở. Cứ có điều gì mới là họ khó chấp nhận, lâu rồi thành thói quen phản kháng trước mỗi điều luật thay đổi nào của chính phủ, dẫu chưa biết rõ lợi thiệt như thế nào...

More...

Ký sự Người Viễn xứ

By Lê Thị Hiệu

LTS: Lâu nay, Lê Thị Hiệu (Bút danh: Hiệu Constant) đã là một cái tên quen thuộc trong đời sống văn học Việt Nam đương đại. Chị là một nhà văn Việt Nam định cư tại Pháp. Sinh năm 1971 tại Thường Tín, Hà Tây, học Đại học Tổng hợp khoa tiếng Pháp, Lê Thị Hiệu là tác giả, dịch giả của gần 50 cuốn sách văn học và văn hóa đã xuất bản tại Việt Nam; hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Chị còn làm cầu nối tích cực cho các hoạt động giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Pháp. 
Theo đề nghị của Tòa soạn báo Văn nghệ Thái Nguyên, nhà văn Lê Thị Hiệu đã viết ký sự dài kỳ mang tên “Ký sự người viễn xứ”, về cuộc sống của chị và một bộ phận đồng bào Việt Nam ở Paris - thủ đô nước Pháp. Xin trân trọng cảm ơn sự cộng tác nhiệt tình của nhà văn và kính mời quý độc giả theo dõi loạt ký sự này.

More...

Cuộc dạo đêm

By Lê Thị Hiệu

Cuộc dạo đêm

Mẹ kính mến, bước chân đưa lối con đi và con cứ dấn sâu vào màn đêm đang vẫn vũ đầy mây. Trời bắt đầu có gió tramontane mẹ ạ. Mẹ nghe tên thì chắc có vẻ lạ, nhưng thực ra nó gần giống như gió mùa đông bắc. Chỉ có điều gió mùa đông bắc bên ta thì chỉ mùa đông mới có, còn nơi đây, gió có thể nổi lên vào bất kỳ mùa nào. Mùa đông thì lạnh, còn mùa hè thì lại nóng bỏng hệt như những cơn gió Lào vậy. Con sợ mẹ ơi, vào những đêm có gió như thế ! 

More...

Barack Obama giấc mơ mới của người Mỹ

By Lê Thị Hiệu

Barack Obama, giấc mơ mới của người Mỹ

Tác giả Guillaume Seguina - Dịch giả Hiệu Constant

Lần đầu tiên trong lịch sử Hoa kỳ, một Tổng thống da màu đã đắc cử. Một sự kiện có một không hai. Trong chiến dịch vận động tranh cử, không chỉ người dân Mỹ hồi hộp mà toàn thảy dân chúng trên thế giới đổ dồn về phía chính trường Mỹ. Kẻ hồi hộp lo âu, người quá khích kích động. Cuộc vận động tranh cử cũng thu hút về Mỹ và trong mỗi chuyến đi của từng ứng cử viên hàng tá các nhà báo, phóng viên tới từ các lục địa khác nhau.

More...

Tiểu thuyết A Bientot... Hẹn Gặp Lại… Một cuộc Hội thoại Đông – Tây thú vị

By Lê Thị Hiệu

Tôi đã theo dõi sự nghiệp văn chương của Hiệu Constant từ ngày chị mới còn bỡ ngỡ bước vào làng Văn học với những tác phẩm dịch Pháp - Việt. Phải nói Hiệu tiến triển khá nhanh trên con đường mà chị thường tâm sự với báo chí đó là niềm đam mê của chị. Quả không quá lời khi nói chị phát triển khá nhanh bởi chỉ chừng hơn chục năm, «vốn liếng» văn chương của Hiệu đã khá dầy với hơn năm chục đầu sách dịch Pháp - Việt, Việt – Pháp, và hàng trăm bài báo, nhiều truyện ngắn và cuốn tiểu thuyết A Bientôt… Hẹn Gặp Lại… là cuốn sách thứ năm mà chính Hiệu là tác giả.

 

More...

Paris tưởng nhớ ca sỹ Trần Lập – nối dài vòng tay yêu thương

By Lê Thị Hiệu

Cám ơn ca sỹ-nhạc sỹ Trần Lập, khoảng thời gian anh đi ngang qua cõi tạm này quả là ngắn, nhưng tên tuổi anh có lẽ đã gắn sâu và tâm thức của đông đảo các bạn trẻ, một thế hệ rất đang cần tiếp thêm ý chí để đối diện với một thực tế trần trụi của xã hội đương thời. Bức thông điệp của anh đã được đón nhận, ngay cả ở nơi xa, rất xa Việt Nam như Paris hoa lệ này. Những ca khúc của anh đã góp phần tiếp thêm lửa cho các em, chỉ cho các em thấy cuộc sống không chỉ có màu hồng, nhưng không phải vì thế mà không tỏa hương. Hoa hồng và hương thơm phải tự mình tìm kiếm và sáng chế, có như vậy, hoa sẽ đẹp hơn và hương sẽ thơm và lan tỏa rộng rãi hơn.

More...

Chuyện tình của cựu đại sứ Pháp và cô gái Việt

By Lê Thị Hiệu

Tác phẩm của nhà văn Hiệu Constant là cuộc đối thoại giữa Jean Claude – người từng giữ chức vụ Đại sứ Pháp tại Việt Nam và Hoài Thu – cô phóng viên người Việt.

More...

Giới thiệu tác phẩm Tướng Giáp hát La Marseillaise

By Lê Thị Hiệu

6 giờ tối ngày 14 tháng bảy năm 1989, khi mọi người đang chuẩn bị tổ chức lễ kỷ niệm 200 năm cuộc Cách Mạng Pháp, thì tướng Giáp, một vị tướng lừng danh trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, người đã dành chiến thắng Điện Biên Phủ vang dội khắp năm châu, đã đến Đại Sứ Quán Pháp tại Hà Nội để tham dự ngày lễ trọng đại này của dân tộc Pháp, và đó là lần đầu tiên trong đời ông đến đây.

More...

Nguyễn thị Thật : chỉ có sự thật mới tồn tại dài lâu.

By Lê Thị Hiệu

                                      

(Cô Thật cùng ông thị trưởng thành phố Pollestres trong buổi giới thiệu các món ăn cảu miền nam Việt nam tại trung tâm thương mại La Fayettes thành phố Perpignan)

Nguyễn thị Thật : chỉ có sự thật mới tồn tại dài lâu.

(Bài đăng trên báo Việt Nam & Thế giới ngày 17/06/2008)

Lần theo một trang báo dài đăng trên tờ nhật báo Indépendant của vùng Rousillon- Catalogne miền nam nước Pháp. Bài báo tường thuật chuyến du lịch của một đoàn người gồm ba chục khách Pháp đến Việt Nam. Đoàn người này là những cha mẹ đỡ đầu cho các em bé tại làng Cái Mơn thuộc tỉnh Bến tre. Họ sang Việt Nam để thăm các em đã được mình giúp đỡ và tận mắt chứng kiến những thành quả của bà chủ tịch Hội Việt- Pháp tại thành phố Perpignan.

Tôi đến gặp bà Peel Thật tên thời con gái là Nguyễn Thị Thật. Tôi bắt gặp một con người nhỏ bé nhưng nhanh nhẹn chạy qua chạy lại giữa « làn sóng » những người Tây cao lớn. Hôm nay Hội tổ chức giới thiệu cho các bạn Pháp một số các món ăn truyền thống của đồng bằng Nam Bộ Việt nam. Đợi mãi tôi cũng được bà dành cho vài chục phút để tâm sự.

« Tôi sinh ra ở làng Cái Mơn một ngôi làng nghèo nàn cách thủ phủ tỉnh Bến Tre hơn ba mươi cây số… » bà bắt đầu kể. Cha bà là một nhạc sĩ nổi tiếng hồi đầu thế kỷ XX Trần Văn Công. Dù nhà nghèo nhưng có khiếu âm nhạc và nói giỏi tiếng Pháp nên ông được các Cha xứ người Pháp đỡ đầu. Được hưởng gien từ cha từ nhỏ bà đã chứng tỏ năng khiếu về chuyên ngành này. Nhưng với kinh nghiệm của mình cha bà biết chỉ có châu Âu mới giúp con gái ông phát triển hết tài  năng. Khi bà 17 tuổi ông đưa cho con gái một tấm vé máy bay đi Pháp và nói : « Đây chính là gia tài cha để lại cho con hãy cố gắng học hỏi trau dồi kinh nghiệm tích lũy tài năng để sau này có thể về giúp cho đất nước Việt Nam ta. »

Thế là thiếu nữ trẻ là bà ngày ấy đến Pháp. Thoạt đầu bà đi chơi đàn ở khắp nơi chủ yếu là trong các nhà thờ đầu tiên là để kiếm tiền sống để thăm thú nước Pháp và sau đó là để học tiếng Pháp. Sau vài năm vùng Alsade Đông Bắc nước Pháp đã thu hút bà với vẻ đẹp thơ mộng lãng mạn của nó. Bà ghi tên theo học cao học âm nhạc tại trường đại học Strasbourg. Ra trường bà chọn nghề dạy học vì cho rằng nghề này vừa giúp ích cho người lại có thể chăm lo con cái được chu toàn. « Thế rồi đến năm 1975… bà kể tiếp có rất nhiều dân di cư tràn đến Pháp. Do thích viết lách và có đầu óc tổng hợp tôi được các Trung tâm Xã hội vùng Alsade và Lorraine đặt viết những cuốn sách dạy và học tiếng Pháp dành cho những người Việt nam Trung quốc Lào hoặc Căm-pu-chia và các miền châu Phi... » Rồi từ đó những cuốn sách về thống kê họăc về các ngành nghề như các cuốn Métiers du Việt Nam Etre Vietnamien dans la société vietnamienne… lần lượt ra đời. Bà luôn nhận được những đơn « đặt hàng » viết sách từ các ban ngành nhưng nhiều nhất vẫn là của Bộ Giáo dục Quốc gia Pháp. Bà tâm sự « Viết sách không chỉ là để viết mà còn là phương tiện để trao đổi chia sẻ để cho các con em Việt Nam nơi Hải ngoại thấy được dù là mình nghèo nhưng nếu có được một nền giáo dục căn bản chín chắn của truyền thống Việt nam và mình không bao giờ quên quê hương của mình… thì chính điều đó mới làm cho các bạn bè năm châu nể sợ… » Sau hơn năm mươi năm bôn ba trên xứ sở Gaulois bà đã từng làm việc cho Liên Hợp Quốc và Cộng đồng chung Châu Âu. Khi được hỏi về vấn đề này bà nhỏ nhẹ : « Từ năm 1989 Liên Hợp quốc gọi tôi về làm việc trong các trại tỵ nạn để phỏng vấn để lập các dự án cứu trợ những thuyền nhân không chỉ của riêng Việt nam mà còn của tất cả các nước châu Á. Vào năm đó tất cả các trại tỵ nạn đồng loạt đóng cửa hoạt động nên Cộng đồng chung Châu Âu và Liên Hợp Quốc ngồi vào bàn đàm phán để tìm ra các giải pháp giúp đỡ. Một số có khả năng đi được nước thứ ba thì tạo điều kiện cho họ xuất cảnh một số khác thì phải trở về Việt Nam. Cộng đồng chung Châu Âu đã rất tích cực trong vấn đề này. Tôi đã quay về làm việc tại Hà Nội năm năm liền cho đến năm 1994 tôi trở lại làm việc cho Liên Hợp Quốc vì thực ra vẫn còn rất nhiều trại tỵ nạn thậm chí là các nhà tù. Nhất là ở Á Đông nhiều người vẫn mòn mỏi trong các nhà tù ở Thái Lan. Sau đó tôi về Pháp và lại được điều động đến các nước Trung Âu… » Bà cứ như chìm vào những dòng hoài niệm tôi đánh liều quay lại với mục đích chính của chuyến viếng thăm bà ngày hôm nay của mình : Đó là hoạt động của Hội Việt Pháp do bà là chủ tịch đã gây được tiếng vang khá lớn tại thành phố nằm bên bờ biển Địa Trung Hải này. Bà hồ hởi kể hiện tại Hội vừa tổ chức thành công chuyến du lịch cho hơn ba chục cha mẹ đỡ đầu cho trẻ em Việt nam. Là người dày dạn trong các trại tỵ nạn nên bà biết cần phải làm gì để giúp những người dân cỡ nhỡ. Hiện tại Hội đã làm xong dự án và chuẩn bị xây cất một ngôi trường khang trang trên mảnh đất Cái mơn. Bà ngậm ngùi kể : « Sau hơn năm mươi năm bôn ba xứ người tôi trở về làng thì nó vẫn nghèo như vậy chỉ có thêm được con đường tráng nhựa điện thì mới mắc được hai năm bà con vẫn phải dùng nước mưa hứng từ mái tranh. Hội muốn xây dựng một ngôi trường và một Trung tâm xã hội để các phụ nữ trong xã có thể đến gửi con mà an tâm đi làm và các cháu có một nơi ăn chốn ngủ đàng hoàng và có nguồn thức ăn tốt có một nền giáo dục hợp lý thuần Việt. Có nơi khám sức khỏe cho chị em phụ nữ và các cháu bé… » Hội đã đỡ đầu cho một số trẻ em (10 em) mỗi tháng là 20 Euro (tương đương 500.000 đồng việt nam). Hiện tại bà cho biết thêm Hội cũng đã tổ chức được một lớp tiếng Pháp tại quê nhà vì đây bà tự hào nói là cái nôi của Trương Vĩnh Ký (Nhân vật này rất nổi tiếng tại Pháp trong thời kỳ xa xưa và cho đến tận bây giờ) thì phải phát triển tiếng Pháp chứ ! các cháu đã có thể hàng tháng viết thư thăm hỏi và kể những thành tích cho các cha mẹ nuôi. Khi được hỏi những công việc bà đang thực hiện ngoài những ủng hộ của bà con bạn bè thân hữu thì bà có được hưởng trợ cấp gì của các cơ quan đoàn thể chính quyền của Pháp. Bà vui lòng nói luôn : « Hiện giờ tôi đang làm việc tích cực với Ủy ban hành chính thành phố Perpignan để xin thêm trợ cấp. Hội đã được một ông Nghị sĩ - Thị trưởng thành phố Pollestres tên là Daniel Mach thương thuyết trích cho một khoản tài trợ hàng tháng ». Mỗi lần khi Hội tổ chức tết hay các ngày lễ trọng đại của Việt Nam thì Ủy ban thành phố không chỉ giúp tài chính mà còn giúp các mặt khác như cho mượn bàn ghế địa điểm và các trang phục dụng cụ để tổ chức đêm nhạc. Khi tôi rụt rè hỏi về gia đình thì bà vui vẻ nói: Bà sinh được ba người con các con bà đều nói thạo viết thông tiếng Việt thậm chí cả đứa cháu ngoại 5 tuổi cũng nói tiếng việt liến láu. Còn ông chồng người Anh Collins Peel của bà là giáo sư đại học và nhà văn thì khi thấy vợ và các con cứ « ăn cơm nhà vác tù và… » lo cho Việt Nam thì lúc đầu cũng không hơi bằng lòng nhưng là người yêu văn học đất nước và con người Việt nam nên cuối cùng ông cũng bằng lòng để cho bà làm việc. Bà trầm xuống như tâm sự : « Tôi thật buồn khi thấy những đứa trẻ Việt sinh ra ở đây mà không nói được tiếng Việt. Tôi thấy cha mẹ chúng đang để mất đi một cái gì đó vô cùng quý giá mà không biết… » Mắt bà rạng ngời khi nói về những dự án những ý định bà muốn giúp đỡ mảnh đất thương yêu của bà tại Việt nam mà tôi thấy vui lây. Giữa mảnh đất tràn đấy ánh nắng và gió tramontane thổi không ngừng kia có một trái tim hồi hộp đập. Đất nước Rồng Tiên tưởng như xa thế nhưng cũng thật gần gũi. Khi được hỏi bà muốn nhắn nhủ gì với thế hệ trẻ Việt Nam đang sống ở Hải Ngoại thì bà nhắc lại câu nói xa xưa của cha bà : « Tôi muốn các em học hỏi trau dồi kiến thức tụ tập hiểu biết rồi đem tài năng về phục vụ quê hương ! »

Những đóng góp của bà theo bà nói thật nhỏ nhoi nhưng phải làm cho tốt làm đúng làm thật chỉ có sự thật mới tồn tại được lâu. Thật đúng như cái tên của bà : Nguyễn thị Thật người con của làng Cái Mơn yêu thương.

Paris 05 tháng sáu năm 2008

Hoàng Hà(Hieu Constant)

 

More...